Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Nauka

Nawigacja okruszkowa Nawigacja okruszkowa

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Nawigacja Nawigacja

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Birla mandir – współczesne hinduistyczne kompleksy świątynne jako przykład modernizacji przez powrót do tradycji

Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki w ramach konkursu Opus 9

Kierownik projektu: prof. Marta Kudelska

Główni wykonawcy: dr Agata Świerzowska, dr Agnieszka Staszczyk

Pozostali wykonawcy: dr Paulina Tendera, mgr Natalia Nadkańska

Czas trwania projektu: styczeń 2014 – styczeń 2017

Projekt ma na celu zbadanie grupy świątyń, które zostały ufundowane na terenie Indii przez rodzinę Birla. Birlowie to majętna i znana ze swej działalności filantropijnej rodzina potentatów przemysłowych, którzy wspierają rozwój technologii, medycyny i szkolnictwa. Wśród sponsorowanych przez nich obiektów są także wspomniane świątynie. Znajdują się one w różnych miejscowościach, głównie na terenie północnych i środkowych Indii, i znane są powszechnie pod nazwą „Birla mandir". Wznoszono je poczynając od lat 30. do lat 80. XX w. Najstarsza świątynia, konsekrowana w 1939 r. i nosząca wezwanie Lakszmi-Narajan, znajduje się w Delhi. W pozostałych świątyniach głównymi obiektami kultu są różne bóstwa hinduistyczne, których wybór wydaje się być przede wszystkim podyktowany regionalną popularnością danego bóstwa. Dekoracja świątyń i rozmieszczenie wizerunków religijnych w bocznych sanktuariach wskazują wyraźnie, że w ogólnym zamierzeniu, każda świątynia ma służyć scaleniu różnych odłamów hinduizmu. Wśród przedstawień znajdziemy także odniesienia do nurtów religijnych poza hinduizmem, m.in. buddyzmu, dźainizmu, sikhizmu.

Projekt przewiduje udokumentowanie oraz szczegółową i interdyscyplinarną analizę kompleksów świątynnych ufundowanych przez rodzinę Birla. Jako podstawę przyjęto zreinterpretowaną perspektywę religijną z jej źródłami filozoficznymi. Wiele elementów wskazuje na to, że kompleksy świątyń Birla stanowią nieprzebrane źródło wiedzy na temat współczesnych relacji społeczno-politycznych, zmian kulturowych w Indiach oraz postaw religijnych społeczeństwa. Ze względu na to, że omawiane budowle są umieszczane w konkretnej sytuacji społecznej i politycznej, założyć można, że fundowanie miejsc kultu przez jedną z najbardziej wpływowych rodzin indyjskich, wiąże się z chęcią umocnienia ich potęgi w narodzie indyjskim (w wymiarze zarówno politycznym, jak i religijnym). Warto zastanowić się także na tym, jakie znaczenie ma w tym kontekście specyficzny synkretyzm myśli religijnej i filozoficznej, zarówno w obrębie tradycji indyjskich, jak tych powstałych poza subkontynentem.